Sửa bếp từ - một công việc cực kỳ đơn giản
Đối với dân điện tử, khi gặp bếp từ bị hỏng, đa số chỉ cần 15 phút làm các thao tác đơn giản là xong việc.
Thứ nhất, đo cầu chì, đứt thì đo IGBT chắc chắn bị chập C-E, nhả ra rồi đo kiểm tra cầu diode. Thay IGBT (cả diode nếu thấy chạm chập) xong rồi phải đo kiểm tra cặp transitor thuận nghịch khuếch đại chế độ AB xem có tốt không. Cuối cùng thay luôn con tụ 0.33 (hay 0.27uF tùy theo model máy) bởi nó hoạt động ở vùng nhiệt cao nên khi nóng lên có sự thay đổi dung kháng.
Thứ hai, trường hợp cầu chì không đứt, chúng tỏ mạch công suất còn tốt. Đo kiểm nguồn 5v nếu không có đèn báo. Còn có 5v, khiển các nút tốt thì đo kiểm tra nguồn 18v.
Chỉ vài đường cơ bản vậy. theo kinh nghiệm hư hỏng bếp từ, có đến 80% do hỏng IGBT. Trong trường hợp hư hỏng IC Vi xử lý thì nếu không kiếm được IC từ một mạch cũ cùng loại thì đành phải bó tay.
Dưới đây là tổng quát về bệnh của bếp từ qua hình ảnh.
Hình 1. Các lỗi thường gặp trên bếp từ
Để ý rằng lỗi "bếp từ kén nồi", nguyên nhân thường gặp là do hai nguyên nhân gồm điện áp nguồn lưới 220 bị thấp dưới 200V, khô tụ 5uF.
Chúng ta cùng phân tích cơ chế nhận biết tải của mọi loại bếp từ (dù thiết kế mạch cộng hưởng RLC nối tiếp hay song song, cũng cùng nguyên lý như nhau) để hiểu nguyên nhân và cách xử lý.
1. Đối với mạch RLC mắc song song: Hình trên, tụ 5uF mắc song song với cuộn dây mâm bếp từ.
Hoạt động gia nhiệt được lập trình một tần số cố định trong chíp vi xử lý. Hiện tượng cộng hưởng xảy ra khi giá trị LC nằm trong một khoảng băng thông cố định. Bếp chỉ hoạt động khi có hiện tượng cộng hưởng xảy ra.
Để xác định hiện tượng cộng hưởng xảy ra, người ta lấy điện áp tại ngõ output của bộ cộng hưởng. Khi cộng hưởng, điện áp này đạt giá trị cực đại.
Hình 2. Sơ đồ một mạch cộng hưởng LC mắc song song
Ngay khi hành động bật on thiết bị, bộ vi xử lý phát tín hiệu dò tải bằng một vài loạt xung PWM kích hoạt IGBT công suất, kèm theo tiếng kêu bip bíp.
Nếu người dùng chưa đặt nồi lên bếp, giá trị LC nằm ngoài khoảng băng thông, hiện tượng cộng hưởng chưa xảy ra, Vout ở mức thấp, vi xử lý khóa xung PWM. Điện áp này đưa về bộ so sánh kết nối một pin chức năng của VXL.
Khi đặt nồi, chảo bằng kim loại thuận từ lên, các giá trị L và C sẽ thay đổi trong phạm vi nhà sản xuất đã tính toán đảm bảo mạch hoạt động trong dải cộng hưởng từ 70 đến cực đại 100%.
2. Trong các thiết kế mạch cộng hưởng nối tiếp:
Nguyên lý phát hiện cũng tương tự bên trên, bằng cách đo giá trị dòng điện. Để ý rằng, khi cộng hưởng xảy ra, cường độ dòng điện đạt giá trị cực đại.
Hình 3. Băng thông của một mạch cộng hưởng LC nối tiếp
Tóm lại, kiểm soát dụng cụ nấu có đặt trên bếp hay không, khác với các thiết bi cùng loại Induction Heating High Frequency, bếp từ, nồi cơm điện, hoặc các thiết bị công nghệ này được ứng dụng trong công nghiệp, người ta luôn sử dụng phương pháp kiểm soát này để đảm bảo chúng luôn hoạt động gia nhiệt có ích và trong chế độ cộng hưởng để đạt hiệu suất chuyển đổi năng lượng cao nhất.
Bài viết: Nguyễn Đình Sơn
