Một câu hỏi thường gặp, khi sửa chữa thiết bị gặp các linh kiện bị xóa sạch tên, phải làm gì ?
Trả lời câu hỏi của đề tài thường gặp trên, Sao Nam Tronics xin chia sẻ phương pháp chúng tôi thường thực hiện và rất có hiệu quả, gần như xác định được 100% tên của mọi linh kiện bị mất với các bộ phát xung trên mọi thiết bị người ta đã xóa mất hoàn toàn.
Trên nhiều loại bo mạch điện tử có nguồn gốc từ China, gần như 100% IC bị xóa sạch tên khiến cho công tác sửa chữa gặp rất nhiều khó khăn, còn nếu muốn xác định mọi tên của IC trên bo mạch thì sẽ là một công việc rất tốn kém thời gian. Tuy nhiên may mắn là hư hỏng trên bo mạch điều khiển thường hiếm xảy ra.
Tiếp nhận một thiết bị gia nhiệt cao tần của nhà máy Nhiệt điện Phú Mỹ dùng cho công tác bảo trì thiết bị của nhà máy. Qua công tác kiểm tra tại hiện trường, khối công suất không phát hiện dấu hiệu bất thường nên chúng tôi nghi vấn lỗi xảy ra trên bo mạch điều khiển, quyết định mang về phân tích tìm nguyên nhân sự cố.
Các bước tiến hành truy tìm tên linh kiện trên bo mạch cụ thể này, cũng như mọi trường hợp khác, được diễn ra trong quy trình như sau.
Bước 1: Bằng cách sử dụng máy đọc IC, xác định được 8 trong 12 IC được sử dụng (không tính 14 IC Opto).
Bước 2: Tiếp sau đó, chúng tôi vẽ lại mạch điện để tìm ra tên của 04 IC đang trong tình trạng chưa xác định, đồng thời, kiểm tra tính chính xác của máy đọc. Ví dụ như trong giao tiếp IC555 với CD4013, tôi vẽ ra kết nối và in out của chúng hoàn toàn phù hợp với một bộ nguồn PWM, điều này giả thiết NE555 với CD hoặc HEF4013 là hoàn toàn chính xác.
Sau khi hoàn thành hai bước nêu trên, một sơ đồ tổng thể của hệ thống được hiện ra trước mắt, rất trực quan để phân tích tìm ra nguyên nhân. Chúng ta có thể kết nối nguồn điện để tiến hành kiểm tra ngay trên bo mạch.
Việc xác địch tên các IC còn lại dựa vào các kiến thức tích lũy được trong những lần vẽ hệ thống bảng mạch điện tử, suy luận với các thiết bị công nghệ có sự giống nhau.
Bước 3: Phân tích, suy luận.
Ví dụ trong trường hợp cụ thể này, tôi suy luận như sau:
Với các bộ phát PWM không sử dụng các IC PWM thông dụng như SG3525 thì trái tim để đập trong mạch sẽ thường gặp IC555 nổi tiếng.
Khi vẽ sơ đồ tổng thể bo mạch gần xong, trong mạch sử dụng hai vi mạch 555, một cái dùng để thực hiện chức năng giám sát xung dòng gia nhiệt, phát hiện nếu mất sẽ ngừng hoạt động của thiết bị đồng thời thông báo lỗi OC. IC555 còn lại được dùng để phát xung PWM thông qua các tầng đệm 4011, một vòng khóa pha 4046 trước khi đến với bộ Dual ‘D’-Type Flip-Flop 4013.
Với kinh nghiệm về máy bị mất xung, trước hết, phải tập trung vào bộ phát xung trung tâm. Nhớ lại gần đây trong một thiết kế thiết bị gia nhiệt cảm ứng cao tần sử dụng SG3525, không có vòng khóa phase, lệnh on/off hoạt động gia nhiệt thông qua ngắt mở pin 6 (THRESHOLD) IC555, chuỗi xung xuất hiện từ pin 3 (output) kích hoạt một NPN kéo pin10 SG3525 xuống GND để thiết bị hoạt động. Chip 555 bị hỏng nên máy không hoạt động.
Trong lần này, máy bị mất xung, và nguyên nhân là do transitor 5BG27 (S9013) bị hỏng khiến pin 6 (THRESHOLD) IC555 sẽ luôn ở mức gần với VCC, mất xung cho cả hệ thống.
Bước 4: Là bước quan trọng, kiểm chứng trên thực nghiệm
Các dụng cụ cần thiết:
- Một bộ nguồn đôi đa năng DC power supply.
- Một máy phát xung.
- Một oscillocope
Tiến hành cấp nguồn, sử dụng máy phát và máy hiện sóng kiểm tra từng hệ thống con cho đến cả hệ thống.
Một số hình ảnh thực tế
Tháo linh kiện để vẽ sơ đồ nguyên lý
Sơ đồ nguyên lý máy cao tần - Mạch phát xung - Mọi IC đã được xác định
Tóm lại, để tìm tên linh kiện bị xóa số, cách tốt nhất là sử dụng máy đọc chip, kết hợp vẽ mạch để phân tích, suy luận ra các linh kiện máy không đọc được, đồng thời, khi sử dụng VOM để xác định kết nối linh kiện trên mạch hơn một lớp, sẵn đo luôn linh kiện để kiểm tra tính tốt xấu.
Cuối cùng, tuyệt vời khi bạn có được một sơ đồ nguyên lý mạch điện cập nhật vào kho dữ liệu của mình.
